'Het systeem faalt en ik kan daar niet meer tegen vechten'

De noodklok werd een aantal maanden geleden al geluid door zorgboerderij Aardenhof in Sevenum. Het voortbestaan van de kleinschalige zorglocatie, waar vooral cliënten met een zware zorgvraag komen, was in gevaar vanwege veranderingen die de gemeente doorvoert in de zorg. Omdat de zorgboerderij weigert mee te gaan in de trajectfinanciering van de gemeente, waarbij het cliëntenaantal drastisch omhoog zou moeten, heeft eigenaresse Anneke Geurts besloten om per 1 januari 2023 de zorgboerderij voorgoed te sluiten. "Het doet me ontzettend veel pijn, maar ik zie geen oplossing meer."

In de trajectfinanciering die de gemeente hanteert, krijgt iedere cliënt één vast bedrag per maand. "Dit bedrag komt overeen met een cliënt met een lichte zorgvraag, die twee dagen per week naar de zorgboerderij gaat", geeft Geurts aan. "Omdat Aardenhof een kleinschalige zorglocatie is, ligt de zorgzwaarte flink hoger en komen onze cliënten meestal drie of vier dagen naar de zorgboerderij. Om dezelfde omzet te behalen, zou onze zorgboerderij ongeveer moeten verdubbelen wat betreft aantal cliënten, of het aantal dagen terug moeten brengen naar twee. Dit contract stuurt indirect aan op kwaliteitsvermindering en manipulatie van de vooral zwaardere zorgvraag. Daarom was het voor mij geen optie dit contract te tekenen."

Machteloos gevoel
Om toch passende zorg te kunnen blijven bieden, stapte Aardenhof 1 januari 2022 over op een persoonsgebonden budget. "We hebben dus geen contract meer met de gemeente, maar met de cliënt", legt Anneke uit. "De cliënt moet nu tegenwoordig een persoonsgebonden budget (PGB) aanvragen bij de gemeente." Op papier leek dit een goede optie, maar in de praktijk bleek het geen succes. "PGB verloopt prima bij alle cliënten die we al hadden, maar de gemeente stuurt geen nieuwe cliënten meer naar Aardenhof door. Sterker nog, nieuwe cliënten worden door de gemeente ontmoedigd de zorg bij ons af te nemen. Hierdoor hebben we geen enkele nieuwe cliënt ontvangen sinds het moment dat we aangaven uitsluitend in PGB te gaan werken." Geurts geeft aan dat er wel genoeg mensen geweest zijn, die graag naar Aardenhof zouden komen. "Het geeft me een machteloos gevoel dat deze mensen het liefst bij ons zouden willen komen, maar ik vervolgens van hen verneem dat ze door de gemeente op wachtlijsten worden gezet van gecontracteerde zorgaanbieders. En dit terwijl wij alle dagen van de week plek hebben en zij juist graag bij ons willen komen."

Stoppen
Omdat het op deze manier voor Geurts niet mogelijk is om door te gaan en ook omdat leegloop dreigt, heeft ze besloten per 1 januari 2023 definitief de deuren van zorgboerderij Aardenhof te sluiten. "Het contract gaat tegen alles in waar wij voor staan: cliëntgerichtheid en kwaliteit. Ik kan dat niet doen." Ondanks dat Geurts veel verdriet heeft over de situatie, wil ze het jaar positief afsluiten voor haar cliënten. "Ik loop het risico om in november en december verlies te draaien, maar dat neem ik voor lief. Ik ben niet het type dat abrupt stopt en wil graag alles goed geregeld hebben voor mijn cliënten zodra we hier stoppen." Daarom is Geurts momenteel al in gesprek met collega zorgaanbieders, in de hoop haar cliënten als groep over te plaatsen. "Ik voel me verantwoordelijk en vertrouw de intenties van de gemeente niet meer. Een brief die ik laatst schreef aan wethouder Roy Bouten, waarin ik de situatie aan hem voorlegde, bleef onbeantwoord. Daarom doe ik het liever zelf. Het is voor oudere cliënten al ontzettend heftig om zo'n verhuizing mee te maken, ik heb liever dat dit zo soepel mogelijk verloopt."
Toen Geurts aankondigde te gaan stoppen, werd er met veel verdriet gereageerd door cliënten en hun naasten. "Ik sprak laatst zelfs iemand, waarvan haar ouders vroeger hier kwamen, die in tranen uitbarstte toen ik vertelde te moeten stoppen." Zelf heeft Geurts er ook veel moeite mee. "Ik ga hierna in ieder geval niet meer de zorg in", geeft ze aan. "Ik wil geen onderdeel meer zijn van de zorg als die op deze manier georganiseerd wordt. Dat gaat tegen al mijn principes in. Ik had het heel graag anders gezien, maar er is geen uitweg meer voor Aardenhof. Het systeem faalt en ik ben uitgevochten."

Reactie gemeente
Wethouder Roy Bouten geeft aan de situatie erg vervelend te vinden. "Bij het inkopen van zorg kiezen we als Noord-Limburg voor meer tijd voor de mens en minder verschillende systemen, administratieve lasten en bureaucratie", legt hij uit. "De trajectprijzen zijn gemiddeldes die we, samen met aanbieders, hebben opgesteld. Bij dit soort inkooptrajecten hebben we ons aan regels te houden. Als een aanbieder niet aan de regels voldoet, dan mogen we daar helaas geen uitzondering op maken. Aanbieders die geen contracten hebben, kunnen altijd als onderaannemer zorg blijven leveren. Als het voor partijen als Aardenhof betekent dat ze niet verder kunnen met dat wat ze graag doen en waar ze goed in zijn, dan is dat ontzettend vervelend. Voor de zorgverlener, maar vooral voor diegene die daar goede en liefdevolle zorg krijgt.”

Tekst: Floor Velthuizen