Arie Stas maakte documentaire over verdwenen grafkelder

De grafkelder van de adellijke familie Van Wittenhorst werd begin 2019, na ruim een jaar van onderzoek, gevonden in de Lambertuskerk in Horst. De vondst is een belangrijke toevoeging aan de geschiedenis van de gemeente Horst aan de Maas. Horster filmmaker Arie Stas legde de zoektocht naar de grafkamer vast en maakte de documentaire 'De verdwenen grafkelder', die vrijdag 24 september in première gaat in 't Gasthoês in Horst.

Geboren en getogen Horstenaar Arie Stas heeft altijd al interesse gehad in de geschiedenis van Horst. "Ik heb al eens eerder een film gemaakt over de Lambertuskerk in Horst. Tijdens het filmen vertelde de toenmalige deken, Alexander de Graaf Woutering, dat er ergens in de kerk de grafkelder van de familie Van Wittenhorst zou moeten liggen. Niemand wist de locatie en het was zijn grote ambitie om de kelder te vinden en te openen." Het intrigeerde Stas dat er nooit eerder diepgaand onderzoek naar was gedaan. De deken en hij nodigden archeoloog Xavier van Dijk uit en ze besloten samen met een werkgroep op zoek te gaan naar de grafkelder. Stas was zelf ook onderdeel van deze werkgroep en legde de belangrijke momenten van het onderzoek vast op film om hier een documentaire van te maken.

Geschrokken
De documentaire vertelt, naast de zoektocht naar de grafkelder, ook het verhaal van de familie Van Wittenhorst en welke overblijfselen hier nog van terug te zien zijn in Horst. "Er is natuurlijk nog een kasteelruïne en in de kerk hangen nog altijd de klokken die geschonken zijn door de familie. Er is nog genoeg terug te zien."
In de documentaire werden verschillende nieuwe details ontdekt. "We kwamen er zelfs achter dat de eerste bewoner van de grafkelder, Johan van Wittenhorst, een voorvader is van koning Willem-Alexander. Dat is een leuk detail dat nu terugkomt." Tijdens het filmen schrok Stas ervan hoe respectloos er om is gegaan met de grafkelder. "Waarschijnlijk is er bij de bouw van de nieuwe kerk na de oorlog ontzettend veel puin bovenop de kisten gesmeten. Dit heeft veel kapot gemaakt, je schrikt dan enorm als je dat zo aantreft. Zo hoort er niet met zo'n stukje belangrijke geschiedenis om te worden gegaan."

Doel
Het doel van de film is volgens Stas het verstrekken van informatie over een stuk lokale geschiedenis. "Ik vond het boeiend om een relatie te leggen tussen de lokale geschiedenis van Horst en de regio en de nationale geschiedenis van Nederland. Een belangrijk stuk van de film gaat over de familie van Wittenhorst en de Tachtigjarige Oorlog, waarbij zij ook betrokken zijn geweest, in hun rol als strijdheren." Stas heeft veel affiniteit met de regio. Hij heeft vanaf 2015 verschillende documentaires gemaakt over zaken in de gemeente Horst aan de Maas. Naast dat hij veel plezier heeft in het filmen, vindt hij het belangrijk dat hij een bepaalde meerwaarde realiseert met zijn films. Hij hoopt mensen te boeien en te informeren. "Ik kies met name lokale en regionale onderwerpen waar nog niet veel over vastgelegd is op film. Een film is een makkelijke manier om informatie over te dragen."

Première
De verkorte versie van 'De verdwenen grafkelder' werd tijdens de Limburgse Filmdagen geselecteerd voor het NOVA Filmgala, dat van vrijdag 26 tot en met zondag 28 november in Zeist plaatsvindt. De documentaire gaat vrijdagavond 24 september in première in 't Gasthoês in Horst. De toegang tot de film is gratis. Toegangskaarten zijn te bestellen via deverdwenengrafkelder@gmail.com