‘Menselijkheid in de onmenselijkheid van de oorlog’

In het kader van 75 jaar bevrijding wordt in Sevenum op zaterdag 23 november een monument onthuld ter ere van de Britse soldaat John Shiells en de Sevenumse weduwe Ida Pauwels-Houwen. Shiells kwam in 1944 om bij een verkenningspatrouille aan de Saardijk. Ida Pauwels verzorgde daarna tot 1947 zijn veldgraf aan de Saardijk.

Op 21 november 1944, één dag vóór de bevrijding van Sevenum, vertrok een verkenningseenheid van het 15e Scottish Reconnaissance Regiment op patrouille richting buurtschap De Vorst. Een tank van het 3e Bataljon Scots Guards reed voorop, bestuurd door de 21-jarige ‘guardsman’ John Shiells. Op de Saardijk liep de Churchilltank op een Duitse antitankmijn, waarbij Shiells het leven liet. Hij was de eerste geallieerde bevrijder die in Sevenum om het leven kwam. Vlakbij de plaats waar hij sneuvelde, werd zijn lichaam begraven in een veldgraf in de berm van de Saardijk. Weduwe Ida Pauwels, die in de buurt woonde, verzorgde dit graf tot 1 augustus 1947, waarna Shiells zijn definitieve rustplaats vond op de Britse oorlogsbegraafplaats in Mook.

Contact met Het Oranje Comité

Dit was het verhaal waar Piet Snellen op stuitte tijdens één van zijn onderzoeken. “Het heeft me niet meer losgelaten”, zegt hij. “Al drie jaar zat in mijn hoofd dat ik er meer mee zou moeten doen.” Na één van zijn lezingen tijdens de jaarlijkse Dodenherdenking raakte Piet in gesprek met het Oranje Comité Sevenum. Sef Janssen van het comité vertelt: “Wij wilden ook stilstaan bij 75 jaar bevrijding in 2019 en waren hiervoor op zoek naar ideeën.” Het Oranje Comité vroeg Piet of hij niet nog een mooi verhaal had. “En dat had ik”, zegt Piet. “En iedereen was meteen heel enthousiast.”

Al snel waren ze het er over eens dat er een monument moest komen aan de Saardijk. Volgens Piet en Sef is het namelijk van belang om dit ‘vergeten’ verhaal van John Shiells en Ida Pauwels weer te vertellen. “Shiells was de eerste bevrijder die in de voormalige gemeente Sevenum om het leven kwam. Hij staat symbool voor alle gesneuvelde bevrijders in onze gemeenschap”, zegt Piet. “Men vergeet vaak dat er mensen zijn, die hun leven hebben gegeven voor onze vrede en vrijheid.” Sef voegt toe: “Men kan zich dat niet meer voorstellen en door dit verhaal weer opnieuw te vertellen, houden we die herinnering levend.” Ook de kant van Ida Pauwels mag niet worden vergeten. Piet: “Ida Pauwels was weduwe en had acht kinderen en een boerenbedrijf tijdens de oorlog. Ze stond er alleen voor en had waarschijnlijk genoeg ellende aan haar hoofd. Toch nam ze de moeite om het graf van John te ‘adopteren’ en liefdevol te verzorgen. Dat is een uiting van menselijkheid in de onmenselijkheid van de oorlog.”

Onthulling met ceremonie

Op zaterdag 23 november, de dag nadat het precies 75 jaar geleden is dat Sevenum werd bevrijd van de Duitse bezetter, wordt het monument aan de Saardijk onthuld met een ceremonie. Daarvoor heeft Piet contact gezocht met de families van John en Ida. “Het is nog niet zeker of de familieleden van John er bij kunnen zijn, maar ze reageerden wel heel dankbaar”, vertelt hij. “Hetzelfde geldt voor de familie van Ida. Haar kleinkinderen zijn heel blij dat dit nog voor hun oma wordt gedaan.” Hoe het monument er precies uit gaat zien, willen de mannen nog even geheim houden. “Maar de verhalen van zowel Ida als John gaan in ieder geval te lezen zijn op het monument, opdat zij niet vergeten worden.”